Een verrekijker die waterdicht is, heet in de wandelgangen vaak 'nitrogen-purged' of 'nitrogen gevuld'. Dat betekent dat de lucht in de kijker is vervangen door stikstof, waardoor condens van binnen niet mogelijk is.
▶Inhoudsopgave
- Wat je nodig hebt: materialen en omstandigheden
- Stap 1: Visuele inspectie en basistest
- Stap 2: De emmertest (korte onderdompeling)
- Stap 3: Straaltest (nabootsen van regen)
- Stap 4: De langere onderdompeling (tot 30 minuten)
- Stap 5: Droogproces en controle op lekkage
- Veelgemaakte fouten bij waterdichtheidstesten
- Verificatie-checklist: is je verrekijker waterdicht?
Maar wat betekent dat eigenlijk voor jou in de praktijk? Hoe weet je zeker dat je kijker de regenbui in de polder overleeft zonder dat je later naar vlekken staat te staren?
Je wilt natuurlijk geen dure aanschaf doen op basis van een claim op de doos. Je wilt het testen. Niet bij de fabrikant, maar gewoon thuis, met spullen die je waarschijnlijk al in de schuur hebt liggen. Hieronder lees je stap voor stap hoe je waterdichtheid test, zónder dat je je kijker riskeert.
Wat je nodig hebt: materialen en omstandigheden
Voor een waterdichtheidstest hoef je niet naar een gespecialiseerde winkel. Je hebt spullen nodig die water vasthouden, water tegenhouden en water simuleren.
Een simpele huishoudemmer van 10 liter (€3 tot €5 bij bouwmarkten) werkt perfect. Gebruik een trechter als je een straal wilt nabootsen, en een stopwatch op je telefoon om timing bij te houden.
De testomgeving is net zo belangrijk. Doe dit niet in de felle zon, want dan droogt het water te snel en mis je eventuele lekkage. Kies een schaduwrijke plek, bijvoorbeeld onder een afdak of in de garage. Zorg dat de temperatuur van de kijker en het water ongeveer gelijk zijn, anders ontstaat er door temperatuurverschil direct condens aan de binnenkant.
Dat wil je nu net niet. Check voor de test of je verrekijker nog fabrieksgarantie heeft.
Als je hem openmaakt of beschadigt tijdens deze test, kan de garantie vervallen. Wees voorzichtig. Als je twijfelt over de waterdichtheid omdat je de kijker ooit laat vallen hebt, overweeg dan eerst een visuele inspectie op beschadigingen aan de behuizing.
Stap 1: Visuele inspectie en basistest
Voordat je water gebruikt, controleer je de kijker op zichtbare schade. Kijk naar de naden tussen de lenzen en de behuizing.
Bij merken als Swarovski, Zeiss of Nikon zie je vaak een rubberen coating die na jaren slijt. Controleer of dit rubber loslaat of scheurt. Als je kijker beschadigd is, is de waterdichtheid al in het geding en heeft een waterbad weinig zin.
Check ook de lensdoppen. Zitten ze strak? Zitten er scheurtjes in het rubber?
De doppen zijn vaak de zwakste schakel. Als er een klein kiertje zit, dringt water daar het snelst naar binnen. Wrijf met je vinger over de randen van de oculair en objectief.
Je voelt direct of het rubber nog soepel en heel is. Doe deze inspectie in een goed verlichte ruimte.
Gebruik eventueel een zaklamp om schaduwen in de naden te bekijken. Neem hier 5 tot 10 minuten voor.
Als je hier niets vindt, ga je door naar de natte test.
Stap 2: De emmertest (korte onderdompeling)
Vul de emmer met ongeveer 5 liter water. Gebruik kraanwater dat op kamertemperatuur is.
Zet de emmer op een stabiele ondergrond, bijvoorbeeld een tegelvloer in de garage.
Zorg dat je een droge doek en een handdoek binnen handbereik hebt. Neem je verrekijker vast. Haal de lensdoppen eraf, maar doe ze in je zak zodat je ze niet kwijtraakt.
Dompel de kijker volledig onder in het water. Zorg dat er geen luchtbellen aan blijven plakken, want die kunnen via de naren naar binnendringen.
Laat de kijker 1 tot 2 minuten onder water liggen. Gebruik je stopwatch. Haal de kijker eruit. Schud hem zachtjes (zonder te draaien) om te voelen of er water in zit. Mocht dit toch gebeuren, lees dan wat te doen als er water in je verrekijker zit. Droog direct alle buitenkanten af met de droge doek.
Controleer of er water uit de draaiknoppen komt of uit de brug.
Als je vochtigheid ziet binnen de lenzen, is het mis. Als alles droog is, ga je door naar de volgende stap.
Stap 3: Straaltest (nabootsen van regen)
Gebruik de trechter om een straal water na te bootsen. Vul de emmer opnieuw en giet het water via de trechter over de kijker.
Richt de straal op de naden, de draaiknoppen en de brug. Doe dit 2 tot 3 minuten lang. Wissel de hoek af: sommige naden zijn gevoeliger voor water vanuit een specifieke richting.
De test bootst regen na die van boven komt of spatten vanaf de grond. Als je kijker waterdicht is, blijft alles binnenin droog.
Controleer tussendoor even door de kijker scherp te stellen op een ver punt en stel de dioptrie nauwkeurig af.
Als het beeld helder blijft, zit er geen vocht binnen. Als het mistig wordt, is de afdichting niet in orde. Na de straaltest droog je alles opnieuw grondig af. Controleer de oculair-ring. Die kun je vaak draaien voor de oogafstand.
Water kan daar makkelijk binnendringen als hij los zit. Draai hem een paar keer heen en weer en voel of hij soepel blijft draaien zonder speling.
Stap 4: De langere onderdompeling (tot 30 minuten)
Als je kijker de korte test heeft overleefd, test je de waterdichtheid onder druk. Vul de emmer opnieuw met 5 liter water.
Dompel de kijker volledig onder en laat hem 15 tot 30 minuten liggen. Zet een timer. Tijdens deze fase test je of de waterdichtheid behouden blijft bij langere blootstelling. Laat de kijker stil liggen.
Druk niet op de knoppen, maar laat het water zijn werk doen.
Na 30 minuten haal je de kijker eruit. Droog hem direct af. Controleer de binnenkant van de lenzen met een lichtje.
Schijn met je telefoon door de objectief en kijk of er vocht zichtbaar is achter het glas. Als je condens ziet, moet je de kijker direct openen (als dat mag volgens de handleiding) of je verrekijker laten nakijken door de fabrikant.
Condens kan de coating aantasten. Als er geen vocht is, is je kijker waterdicht genoeg voor normaal gebruik in de Nederlandse natuur.
Stap 5: Droogproces en controle op lekkage
Na de test is het zaak de kijker goed te drogen. Gebruik een zachte microvezel doek.
Vergeet de draaiknoppen niet: draai ze een paar keer heen en weer terwijl je droogt, zodat eventueel binnengedrongen water naar buiten kan. Gebruik geen föhn, want hitte kan het rubber uitdrogen en de lenzen beschadigen. Controleer of er water achter de lensdoppen zit.
Als je lensdoppen vochtig zijn, kan dat vals alarm geven. Droog ze apart.
Controleer ook de binnenkant van de oculair-behuizing. Als je een V-vormige oogschelp (eyecup) hebt, kun je die vaak verwijderen om te controleren of water daar is binnengedrongen. Laat de kijker daarna 24 uur op kamertemperatuur rusten.
Zet hem niet direct in een warme kast. Controleer de volgende dag nog een keer of er condens is ontstaan. Soms lekt er een microscopisch klein beetje water naar binnen en dat zie je pas na een dag.
Veelgemaakte fouten bij waterdichtheidstesten
- Te warm water gebruiken: dat zorgt voor condens aan de binnenkant zonder dat er daadwerkelijk lekkage is. Gebruik water op kamertemperatuur.
- Te hard schudden: je kunt interne stabilisatie (als je die hebt) beschadigen. Schud zachtjes.
- Vergeten lensdoppen: zonder doppen kan water via de lensopening naar binnendringen, wat bij normaal gebruik nooit gebeurt. Doe de doppen er af en toe af, maar niet continu.
- Testen bij vriestemperaturen: waterdichtheid testen met ijs is onbetrouwbaar. Doe dit bij 5 tot 25 graden Celsius.
- Te korte testduur: 10 seconden onder water zegt niets. Minimaal 2 minuten, liever langer.
Pro-tip: Gebruik silica-gel zakjes (vochtabsorbers) na de test. Stop er een paar in de opbergtas van je verrekijker. Als er per ongeluk toch vocht is binnengedrongen, neemt silica het op en voorkomt het condensvorming.
Verificatie-checklist: is je verrekijker waterdicht?
Gebruik deze checklist om te bepalen of je verrekijker de test heeft doorstaan. Vink elk punt af.
- De kijker blijft volledig droog na 2 minuten onderdompeling.
- Er is geen condens zichtbaar binnen de lenzen na 30 minuten waterbad.
- De draaiknoppen draaien soepel zonder speling of waterdruppels.
- De lensdoppen sluiten strak en laten geen water door.
- De brug en het hoofdlichaam hebben geen zichtbare scheuren of kieren.
- Na 24 uur rust is er geen vocht bijgekomen in de kijker.
- De oculair-ring blijft soepel draaien en lekt niet.
Als er één punt niet klopt, is de waterdichtheid niet optimaal. Als je alle punten kunt afvinken, kun je je verrekijker met een gerust hart meenemen in de regen, mist of sneeuw.
Ga je naar een extreem nat gebied, zoals de Oostvaardersplassen in de winter, overweeg dan een extra verzekering of een waterdichte hoes voor extra zekerheid. Onthoud dat waterdichtheid niet hetzelfde is als waterbestendigheid. Een waterdichte kijker kan tegen een stootje en regen, maar is niet bedoeld om mee te duiken.
Blijf altijd binnen de limieten van je merk. Bij twijfel: neem contact op met de leverancier. Zij kunnen de kijker vaak op druk testen met speciale apparatuur. Met deze test weet je precies wat je kijker waard is.
Je hoeft geen blind vertrouwen te hebben in de specificaties op de verpakking.
Je hebt het zelf getest, met je eigen handen en een emmer water. Veel kijkplezier, droog of nat!