Stel je voor: je staat in de vroege ochtendmist op een dijk.
▶Inhoudsopgave
Verderop zit een zeearend. Je hebt je gloednieuwe Swarovski ATX 95 bij je. Prachtig scherp beeld, natuurlijk. Maar je moet wel één oog dichtknijpen.
Je hoofd wordt moe. En ondertussen vraag je je af: zou die BTX, die nieuwe met twee ogen, echt zo veel beter zijn?
En is dat dan €2000 extra waard? Laten we er even echt over gaan zitten.
Dit is geen theoretische vergelijking. Dit is een keuze voor je portemonnee en je vogelplezier.
De basis: wat is het verschil eigenlijk?
Het begint allemaal met die modulaire opbouw van Swarovski. Je hebt de ATX oculairmodule.
Die kun je koppelen aan verschillende objectieven: de 65mm, de 85mm, de 95mm en de 115mm. Dat is het STX/ATX systeem. Bekend, geliefd, en scherp als een mes. De BTX is de opvolger van de ATX oculair, maar met een revolutionaire insteek: je kijkt met twee ogen.
Net als bij een verrekijker. Je koopt de BTX oculairmodule los. Die prijs?
Die doet even pijn: €2.990. Zonder lens. De objectieven blijven hetzelfde.
Je kunt dus je bestaande ATX lens gewoon gebruiken op de BTX. Handig. Je koopt de BTX dus als losse oculair, of je koopt een set. Een BTX65 set (30x vergroting) kost €4.030. De BTX85? €4.770.
De BTX95 en 115? Die lopen op tot €5.230.
Om het even in perspectief te zetten: een complete ATX 95 set (30-70x zoom) ligt vaak rond de €4.500. De BTX is dus significant duurder. De vraag is: wat koop je voor die extra euro's?
De ervaring: kijken met één oog versus twee ogen
Het allergrootste verschil zit 'm in de kijkervaring. Met een ATX kijk je door één oculair.
Je hersenen moeten hard werken om het beeld scherp te houden, vooral bij langere sessies.
Je hoofd wordt ongemakkelijk. Je nek spant aan. Na een uur intensief vogels kijken, ben je vaak wel klaar.
Met de BTX kijk je met twee ogen. Je hersenen hoeven niets te forceren.
Het beeld valt gewoon binnen. Het voelt ontspannen, natuurlijk. Alsof je een verrekijker gebruikt, maar dan met de kracht van een telescoop. Dit is de reden waarom veel professionals overstappen.
De mentale vermoeidheid is een stuk lager. Een bijkomend voordeel is de dieptewaarneming.
Hoewel een telescoop in principe tweedimensionaal is, geeft het kijken met twee ogen net iets meer reliëf. Je ziet vogels beter loskomen van de achtergrond. Vooral bij complexe vegetatie of bij het scannen van een groep vogels is dit een pré. De BTX is geïntroduceerd in maart 2017 en sindsdien een hit bij de serieuze vogelaar die comfort zoekt.
Scherpte, licht en specifieke modellen
Laten we even naar de cijfers kijken. De BTX is er in verschillende configuraties.
De populairste is waarschijnlijk de BTX30x65. Deze weegt 2.195 gram en heeft een gezichtsveld van 38 meter op 1000 meter.
Dat is een prima gezichtsveld voor een spotting scope op deze vergroting. De close-focus is 2.2 meter, wat ideaal is voor libellen of kleine vogels dichtbij. De BTX35x95 is de krachtpatser. Weegt 2.760 gram. Vergroting 35x.
Gezichtsveld is 32 meter op 1000 meter. Iets smaller, maar door de grotere objectiefdiameter (95mm) komt er meer licht binnen.
Dit is fijn bij schemering. De close-focus is hier 5.0 meter. De BTX85 zit er tussenin. Belangrijk om te weten: de BTX heeft geen zoomfunctie.
Je zit vast aan één vergroting. Bij de 65mm lens is dat 30x.
Bij de 95mm lens is dat 35x. Wil je meer? Dan moet je een extender gebruiken. De ME 1.7x extender is je vriend.
Daarmee kom je op 50x bij de 65mm en 60x bij de 95mm. Je verliest wel wat lichtsterkte en een stukje gezichtsveld, maar het werkt. De ATX heeft een zoom van 25-60x (bij 65/85mm) of 30-70x (bij 95/115mm). Twijfel je nog over de ideale objectiefmaat voor jouw Swarovski ATX? Veel flexibeler.
De BTX is de Ferrari zonder cruise control: puur genieten, maar je moet zelf schakelen.
Prijs, onderhoud en de lange termijn
Het gaat hier om serieuze apparatuur. De BTX oculair is €2.990.
De ATX oculair (de 30-70x of 25-60x) kost vaak rond de €2.200 - €2.400. Het verschil is dus inderdaad grofweg €600 tot €800 voor de oculair alleen.
Als je kijkt naar complete sets, loopt het op tot €2000 verschil. Wat betreft duurzaamheid: beide systemen zijn waterdicht. De BTX zelfs tot 4 meter diepte. Beide zijn van Swarovski, dus bij het vergelijken van Porro en dakkant systemen is de bouwkwaliteit altijd top.
De objectieven zijn identiek. Als je nu een ATX set hebt, kun je de objectieven gewoon houden en upgraden naar BTX.
Dat scheelt een slok op een borrel. Je koopt alleen de oculair. Op termijn?
De BTX is een investering in comfort. Hij is zwaarder. De BTX30x65 is 2195 gram, een ATX 30-60x 65 is ongeveer 1450 gram.
Je bent dus bijna 750 gram extra kwijt. Een stevig statief is een vereiste.
Ga je voor de 95mm variant? Dan zit je al gauw op 2,7kg bovenop je statiefkop. Dat merk je als je moet dragen.
Accessoires voor een nog betere ervaring
Om het maximale uit de BTX te halen, zijn er een paar accessoires die je echt moet overwegen. Ten eerste: de ME 1.7x extender.
Omdat de BTX niet zoomt, is dit de enige manier om flexibel te zijn. Zet hem erop als je net dat beetje extra nodig hebt. Haal hem er af voor het breedste beeld.
Een goede statiefkop is essentieel. Omdat de BTX zwaarder is en je met twee ogen kijkt, moet de beweging soepel en stabiel zijn.
Een balhoofd werkt vaak minder fijn dan een goede pan/tilt kop. Je wilt micro-bewegingen kunnen maken zonder dat het beeld gaat schudden. Vergeet de bescherming niet.
Een stevige draagtas is noodzakelijk. De BTX is breekbare techniek.
En denk aan een zonnekap. Die is bij de BTX vaak net iets anders dan bij de ATX, vanwege de andere oculairvorm.
Zorg dat je die er bij hebt, zodat je geen last hebt van storende reflecties.
Specificaties verschillende modellen
Hieronder een snelle vergelijking van de meest voorkomende BTX modellen. Let op: de objectieven zijn compatibel met je bestaande ATX/STX lenzen.
- BTX30x65: 30x vergroting, 38m gezichtsveld op 1000m, 2.195 gram, close-focus 2.2m. Adviesprijs set: €4.030.
- BTX30x85: 30x vergroting, 38m gezichtsveld op 1000m, 2.520 gram, close-focus 3.8m. Adviesprijs set: €4.770.
- BTX35x95: 35x vergroting, 32m gezichtsveld op 1000m, 2.760 gram, close-focus 5.0m. Adviesprijs set: €5.230.
- BTX30x115: 30x vergroting, 32m gezichtsveld op 1000m, vergelijkbaar gewicht met 95mm, close-focus 5.0m. Adviesprijs set: €5.230.
De eyerelief van de BTX is 21 mm. Dat is ruim voldoende voor mensen met een bril. Het beeld is levendig en kleurecht, zoals je van Swarovski gewend bent. De technologie achter de lenzen is identiek aan die van de ATX. Bij het kiezen tussen deze systemen helpt onze Swarovski ATX vs STX: de schuine vs rechte inkijk discussie je bij het bepalen van de meest comfortabele kijkervaring. De BTX voegt vooral de biomechanische factor toe.
De keuze: Kies dit, kies dat
De hamvraag blijft: is het de investering waard? Er is geen simpel ja of nee. Het hangt af van wat voor vogelaar jij bent.
Kies de BTX als: Je vaak langere tijd achter de scope doorbrengt.
Als je last hebt van vermoeide ogen of hoofdpijn na het kijken met één oog. Als je budget het toelaat en je waardeert het ultieme comfort.
Ook ideaal als je al ATX lenzen hebt en gewoon de oculair wilt upgraden voor een betere kijkervaring. Kies de ATX als: Je flexibiliteit in vergroting cruciaal vindt. Als je vaak wisselt van onderwerp: van een vlinder dichtbij (lage vergroting) tot een roofvogel ver weg (hoge vergroting).
Als je budget bewuster moet zijn. En als je gewicht een grote rol speelt; de ATX set is een stuk lichter en makkelijker mee te nemen op lange wandelingen.
De middenweg: Ben je nieuwsgierig naar het tweede oog, maar wil je niet meteen €3000 neerleggen? Kijk eens naar de verrekijkers van Swarovski, zoals de NL Pure 42 of 32. Die bieden een enorm gezichtsveld en kijken ook heerlijk ontspannen. Het is geen telescoop, maar voor veel situaties is een goede verrekijker voldoende.
Of overweeg de aanschaf van de BTX oculair tweedehands. De markt is klein, maar er zijn exemplaren te vinden.
Uiteindelijk koop je de BTX voor het gevoel. Het is een ervaring die de ATX niet kan evenaren.
Of dat gevoel €2000 waard is? Dat bepaal je eigenlijk pas als je eenmaal door twee ogen hebt zitten staren naar die zeearend in de mist. En waarschijnlijk ben je dan om.